Energie besparen in een oude woning: zo pak je het slim aan

Een oude woning verbruikt vaak veel meer energie dan nodig is. Dat komt doordat veel huizen van voor de jaren negentig nauwelijks of geen isolatie hebben, en de ramen en deuren niet meer goed afsluiten. Gelukkig kun je energie besparen in een oude woning met een aantal gerichte maatregelen, zonder meteen alles tegelijk te hoeven aanpakken.

Waar gaat de meeste energie verloren?

Voordat je begint met aanpassingen, is het handig om te weten waar energie weglekt. In een slecht geïsoleerde woning gaat warmte weg via het dak, de muren, de vloer en de ramen. Tocht door kieren en spleten zorgt er bovendien voor dat koude lucht naar binnen komt en warme lucht verdwijnt. Een grote oorzaak van hoog energieverbruik is ook een oude verwarmingsinstallatie die meer energie verbruikt dan een moderne ketel of warmtepomp.

Begin met isoleren

Isolatie is de meest effectieve manier om te beginnen met energie besparen in een oude woning. Door warmte langer binnen te houden, hoeft de verwarming minder hard te werken. De meest impactvolle plekken om te isoleren zijn:

• Het dak of de zoldervloer, want via het dak gaat in een slecht geïsoleerde woning veel warmte verloren.
• De spouwmuren, door de spouw te vullen met isolatiemateriaal.
• De vloer, ook op de begane grond verdwijnt er warmte via de bodem. Een isolerende renovatievloer kan hier snel en effectief een oplossing bieden.
• De ramen, door enkel glas te vervangen door dubbel of driedubbel glas.

Begin bij voorkeur met de plek waar het verlies het grootst is. Voor veel oudere woningen is dat het dak of de spouwmuur.

Kieren en tocht dichten: goedkoop en effectief

Tocht is een van de makkelijkst op te lossen problemen in een oude woning. Met tochtstrips, kierdichters en tochtrolletjes sluit je kieren rondom deuren en ramen af. Dit vraagt weinig geld en weinig tijd, maar het effect op het comfort en het energieverbruik is merkbaar. Kijk ook goed naar de aansluitingen rondom kozijnen, leidingdoorvoeren en de kruipruimte. Kleine openingen kunnen voor grote warmteverliezen zorgen.

Vervang de verwarming door een zuiniger systeem

Een oude cv-ketel of gaskachel verbruikt meer energie dan een modern alternatief. Een nieuwe, hoogrendement cv-ketel is al een stap vooruit. Nog een stap verder is een warmtepomp, die warmte uit de buitenlucht of de bodem haalt in plaats van gas te verbranden. In een goed geïsoleerde woning werkt een warmtepomp het best. Het loont daarom om eerst te isoleren en daarna pas de verwarming te vervangen.

Praktische checklist voor energie besparen in een oude woning

Met deze stappen pak je de grootste energieverspillers aan in een logische volgorde:

• Breng in kaart waar energie weglekt: via het dak, de muren, de vloer of de ramen.
• Dicht kieren en spleten rondom deuren, ramen en leidingdoorvoeren.
• Isoleer het dak of de zoldervloer als eerste prioriteit.
• Vul de spouwmuur met isolatiemateriaal als dat mogelijk is.
• Vervang enkel glas door dubbel of driedubbel glas.
• Isoleer de vloer op de begane grond.
• Vervang een oude ketel door een zuiniger model, of overweeg een warmtepomp.
• Installeer een slimme thermostaat om het stookgedrag te optimaliseren.

Subsidies en regelingen

Voor veel maatregelen in een oude woning kun je als eigenaar-bewoner subsidie aanvragen. De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing, ook wel ISDE genoemd, is een bekende regeling voor isolatie en warmtepompen. Daarnaast bieden sommige gemeenten extra lokale subsidies. Vraag altijd eerst na welke regelingen op dit moment beschikbaar zijn, want het aanbod verandert regelmatig.

Doe het stap voor stap

Je hoeft een oude woning niet in één keer te verduurzamen. Door elk jaar een maatregel te nemen, spreid je de kosten en zie je geleidelijk het verschil in je energierekening. Begin met de goedkope ingrepen zoals tochtdichting, en bouw daarna verder met grotere investeringen. Elke stap telt mee, zowel voor je portemonnee als voor het wooncomfort.

Veelgestelde vragen

Waar begin ik het best met energie besparen in een oude woning?
De beste plek om te beginnen is het dichten van kieren en spleten, want dit kost weinig en levert snel resultaat. Daarna is het isoleren van het dak of de zoldervloer meestal de meest effectieve stap, omdat daar in veel oude woningen het meeste warmteverlies optreedt.

Heeft isoleren zin als mijn huis al oud en tochtig is?
Ja, isoleren heeft ook in een oude en tochtige woning zin. Juist in zulke woningen is de winst groot. Combineer isolatie altijd met het dichten van kieren, zodat warmte niet alsnog via spleten ontsnapt.

Kan ik in een oude woning een warmtepomp laten installeren?
Een warmtepomp is ook in een oude woning mogelijk, maar werkt het best als de woning eerst goed geïsoleerd is. In een slecht geïsoleerd huis moet de warmtepomp te hard werken om de woning warm te krijgen, wat het voordeel verkleint.

Welke maatregelen leveren het meest op in verhouding tot de kosten?
Tochtdichting scoort het best als je kijkt naar de verhouding tussen kosten en effect: het is goedkoop en direct merkbaar. Daarna volgen dakisolatie en spouwmuurisolatie, die een grote besparing opleveren tegen relatief lage installatiekosten in vergelijking met andere ingrepen.