Zonne-energie is de afgelopen jaren voor veel mensen een vertrouwd begrip geworden. Steeds meer huishoudens leggen zonnepanelen op het dak en wekken zo hun eigen stroom op. Toch weten veel mensen niet precies hoe het systeem werkt, wat je kunt doen met de stroom die je niet meteen gebruikt, en wat het allemaal kost. In deze blog lees je alles wat je moet weten over stroom opwekken met de zon.
Hoe zonnepanelen stroom opwekken
Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit. Dat gebeurt via zogenoemde zonnecellen in de panelen. Deze cellen bevatten een materiaal, meestal silicium, dat reageert op licht. Als licht op een zonnecel valt, ontstaat er een elektrische spanning. Die spanning is gelijkstroom, maar thuis gebruik je wisselstroom. Daarom zit er altijd een omvormer tussen de panelen en het stopcontact. Die omvormer zet de gelijkstroom om naar bruikbare wisselstroom. Het systeem werkt ook op bewolkte dagen, alleen minder goed dan bij direct zonlicht. In Nederland wekken zonnepanelen gemiddeld zo’n 850 kilowattuur per jaar op per geïnstalleerd kilowattpiek. Hoeveel dat oplevert, hangt af van het aantal panelen, de richting van het dak en de hoek waarop de panelen liggen.
Wat je kunt doen met overtollige zonnestroom
Overdag wekken zonnepanelen vaak meer stroom op dan je op dat moment gebruikt. Die overtollige stroom kun je op verschillende manieren benutten. De meest gebruikte manier is terugleveren aan het elektriciteitsnet. Je energieleverancier schrijft dat bedrag dan bij op je rekening. Dat heet salderen. De regels voor salderen veranderen in Nederland de komende jaren, waardoor terugleveren minder voordelig wordt. Dat maakt het interessant om te kijken naar opslag. Een thuisbatterij is daarvoor de meest directe oplossing. Je slaat de opgewekte stroom op in een grote accu en gebruikt die later op de dag, bijvoorbeeld ’s avonds. Een andere mogelijkheid is de stroom omzetten in warmte via een boilervat. Je verwarmt dan water met de overtollige stroom, zodat je minder gas nodig hebt. Ook het opladen van een elektrische auto overdag is een goede manier om meer van je eigen opgewekte stroom te gebruiken.
De kosten en terugverdientijd van zonnepanelen
Een gemiddeld huishouden in Nederland legt zes tot tien zonnepanelen op het dak. De aanschaf en installatie kosten gemiddeld tussen de 3.000 en 6.000 euro, afhankelijk van het aantal panelen en het type systeem. De terugverdientijd ligt gemiddeld tussen de zeven en tien jaar. Daarna bespaar je puur op je energierekening. Zonnepanelen gaan doorgaans 25 tot 30 jaar mee, dus na de terugverdientijd profiteer je nog lang van de besparing. Sommige gemeenten en provincies bieden subsidie of een lening met lage rente aan voor de aanschaf van zonnepanelen. Het is de moeite waard om dat bij jouw gemeente na te vragen. De prijs van zonnepanelen is de afgelopen tien jaar flink gedaald, waardoor de drempel om te beginnen een stuk lager is geworden.
Zonnepanelen en het stroomnet: wat verandert er
Het Nederlandse stroomnet staat onder druk. Veel huizen, bedrijven en wijken leveren tegelijk stroom terug, wat zorgt voor overbelasting op het net. Netbeheerders werken hard aan uitbreiding, maar dat kost tijd. Voor huishoudens met zonnepanelen betekent dit dat terugleveren aan het net soms tijdelijk niet mogelijk is. Dat heet congestie. Een thuisbatterij of slim energiebeheer kan helpen om daar mee om te gaan. Tegelijk verandert het salderingssysteem stapsgewijs. Wie stroom teruglevert, krijgt daar steeds minder voor terug. Dat maakt zelfverbruik, dus het direct gebruiken van je eigen opgewekte stroom, steeds aantrekkelijker. Door grote verbruikers zoals de wasmachine, vaatwasser of elektrische auto overdag te gebruiken, pas je je verbruik aan op het moment dat de panelen op volle kracht werken.
Veelgestelde vragen
Werken zonnepanelen ook in de winter?
Zonnepanelen werken het hele jaar door, ook in de winter. Ze hebben licht nodig, geen warmte. In de winter zijn de dagen korter en staat de zon lager, waardoor de opbrengst lager is dan in de zomer. Toch leveren panelen ook in de winter een bijdrage aan je stroomverbruik.
Wat is een omvormer en heb ik die nodig?
Een omvormer is een apparaat dat de gelijkstroom van zonnepanelen omzet naar wisselstroom, zodat je die thuis kunt gebruiken. Elke installatie met zonnepanelen heeft een omvormer nodig. Zonder omvormer kun je de opgewekte stroom niet gebruiken in huis.
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor mijn huis?
Het aantal benodigde zonnepanelen hangt af van je jaarlijkse stroomverbruik. Een gemiddeld huishouden in Nederland verbruikt ongeveer 2.500 tot 3.500 kilowattuur per jaar. Daarvoor zijn grofweg zes tot tien panelen nodig, afhankelijk van de ligging van het dak en het type paneel.
Is een thuisbatterij de moeite waard?
Een thuisbatterij is de moeite waard als je veel stroom overdag opwekt maar ’s avonds weinig thuis bent. Je slaat de overtollige stroom op en gebruikt die later. De aanschaf kost gemiddeld 3.000 tot 6.000 euro. Of dat terugverdiend wordt, hangt af van je verbruikspatroon en de energieprijzen.
Ik ben Mark, 52 jaar en ik woon samen met mijn vrouw in een huis waar we door de jaren heen flink wat aan hebben gedaan. Onze kinderen zijn inmiddels het huis uit, maar dat betekent niet dat ik stilzit. Er is altijd wel iets te verbeteren, aan te passen of slimmer te maken.
Ik ben graag bezig in en rondom het huis. Van klussen en onderhoud tot het uitzoeken van slimme oplossingen die het dagelijks leven net wat makkelijker maken. Niet alles hoeft ingewikkeld te zijn, zolang het maar werkt en praktisch blijft.
In de loop der jaren heb ik veel geleerd, vaak gewoon door het zelf te doen. Soms ging dat in één keer goed, soms ook niet, maar juist daar leer je het meeste van. Die ervaring gebruik ik nu om dingen helder uit te leggen, zodat anderen er ook iets aan hebben.
Ik vind het belangrijk dat een huis comfortabel is en logisch werkt. Dat je weet wat je moet doen als er iets kapot gaat, hoe je dingen zelf kunt aanpakken en waar je op moet letten als je keuzes maakt voor de lange termijn.
Op intuhome.nl deel ik mijn kennis, ervaringen en praktische tips om je te helpen meer grip te krijgen op je eigen woning.
